Ayak Bileği Burkulduktan Sonra Neden Tekrar Tekrar Burkuluyor?
Kliniğe ve ev seanslarına gelen sporcuların, özellikle futbol ve basketbol oynayanların en sık anlattığı hikâye şu: "Bir kere kötü burktum, birkaç gün dinlendim, geçti sandım. Ama o günden beri bileğim sık sık dönüyor."
Bunun nedeni çoğu zaman ilk burkulmanın tam rehabilite edilmemesi.
Burkulmada Sadece Bağ Etkilenmez
Ayak bileği burkulduğunda dış taraftaki bağlar zorlanır ya da kısmen yırtılır. Ancak aynı anda bağların içindeki, eklemin pozisyonunu beyne bildiren duyu alıcıları da hasar görür. Buna propriosepsiyon (eklem pozisyon hissi) diyoruz.
Ağrı ve şişlik geçse bile bu his geri gelmediyse, bileğiniz yamuk bir zemine bastığında kaslar zamanında tepki veremez ve bilek yeniden döner.
"Dinlendim, Geçti" Neden Yetmez?
Dinlenmek iltihabi süreci yatıştırır ama:
- Zayıflayan peroneal kaslar kendiliğinden güçlenmez
- Kaybolan denge kontrolü kendiliğinden geri gelmez
- Bilekteki hareket kısıtlılığı, yükü dize ve kalçaya aktarabilir
Rehabilitasyonda Neler Yapıyorum?
İlk dönemde şişliği ve ağrıyı kontrol ettikten sonra programı üç ayak üzerine kuruyorum:
- Hareket açıklığı: Özellikle ayağı yukarı çekme (dorsifleksiyon) açısını manuel terapi ile geri kazanmak
- Kuvvet: Bant egzersizleri, parmak ucunda yükselme, tek bacak çalışmaları
- Denge ve reaksiyon: Tek ayak üzerinde durma, göz kapalı denge, yumuşak zemin, en sonda sıçrama ve yön değiştirme
Spora dönüşten önce tek bacak sıçrama ve yön değiştirme testlerinde iki taraf arasında belirgin fark kalmamasını hedefliyorum.
Bant ya da Bileklik Kullanmalı mıyım?
Bantlama ve bileklikler spora dönüşün ilk döneminde destek olabilir. Ama tek başına çözüm değiller; bileği güçlendirmeden sadece dışarıdan desteklemek sorunu ertelemek olur.
Bileğiniz sık sık dönüyorsa ya da burkulmanın üzerinden haftalar geçmesine rağmen şişlik ve ağrı devam ediyorsa, bir değerlendirme yaptırmanızı öneririm.
