İlk Fizyoterapi Seansında Ne Olur? Değerlendirme Adım Adım

İlk seansın amacı: sizi ve şikâyetinizi tanımak

İlk fizyoterapi seansı çoğunlukla bir değerlendirme görüşmesidir. Fizyoterapist, şikâyetinizin nasıl başladığını, sizi en çok neyin zorladığını ve tedaviden ne beklediğinizi anlamaya çalışır. Bu bilgiler, size özel bir tedavi planı hazırlamanın temelidir.

İlk seansta tedavi uygulamalarına da başlanabilir; ancak bu, değerlendirmenin sonucuna ve sizin durumunuza bağlıdır.

1. Öykü: size sorulabilecek sorular

• Şikâyetiniz ne zaman ve nasıl başladı, bir yaralanma ya da zorlanma oldu mu?
• Ağrının yeri, şiddeti ve hangi hareketlerle arttığı ya da azaldığı
• Geçirdiğiniz ameliyatlar, kronik hastalıklarınız ve kullandığınız ilaçlar
• İşiniz, günlük aktiviteleriniz, spor alışkanlıklarınız ve uyku düzeniniz
• Daha önce aldığınız tedaviler ve bunlardan gördüğünüz fayda
• Tedaviden beklentiniz: ağrının azalması, işe veya spora dönüş, bağımsız yürüme gibi

2. Fiziksel değerlendirme

Öykünün ardından fizyoterapist, şikâyetinize göre bazı ölçüm ve testler yapar. Bunlar arasında duruş analizi, eklem hareket açıklığının ölçülmesi, kas kuvveti ve esneklik testleri, denge ve yürüme değerlendirmesi ile sinir sistemine yönelik basit testler bulunabilir.

Değerlendirme sırasında ağrınızın artması durumunda bunu hemen söyleyin. Testler sizi zorlamak için değil, sorunun kaynağını ve sınırlarınızı anlamak için yapılır.

3. Tetkiklerin gözden geçirilmesi

Hekim raporu, MR, röntgen veya ultrason gibi tetkikleriniz varsa fizyoterapist bunları da dikkate alır. Fizyoterapistler tanı koymaz; hekimin tanısı ve önerileri doğrultusunda çalışır. Değerlendirme sırasında hekim muayenesi gerektiren bir bulgu fark edilirse, sizi hekime yönlendirmesi beklenir.

4. Hedefler ve tedavi planı

Değerlendirmenin sonunda fizyoterapist bulguları sizinle paylaşır ve birlikte gerçekçi hedefler belirlenir. Plan; seans sıklığını, kullanılacak yöntemleri ve evde yapmanız gerekenleri içerir. Planın hangi aralıklarla yeniden değerlendirileceği de konuşulmalıdır.

5. Ev programı

Çoğu zaman ilk seanstan itibaren size birkaç basit egzersiz ya da günlük hayatta dikkat etmeniz gereken öneriler verilir. Egzersizlerin kaç tekrar, günde kaç kez yapılacağını ve ağrı artarsa ne yapacağınızı not alın. İsterseniz egzersizleri doğru hatırlamak için fizyoterapistinizden yazılı ya da görsel bir program isteyebilirsiniz.

Kendi hedeflerinizi de getirin

Tedavi planı yalnızca testlerin sonuçlarına göre değil, sizin önceliklerinize göre de şekillenir. Merdiven çıkabilmek, torununu kucağına alabilmek, masa başında ağrısız çalışabilmek ya da yeniden koşmaya başlamak gibi somut hedefler, fizyoterapistinizin programı size göre düzenlemesine yardımcı olur.

Endişelerinizi de paylaşın. Örneğin hareket etmekten korkuyorsanız, daha önceki tedavilerden fayda görmediyseniz ya da zaman ayırmakta zorlanıyorsanız bunu ilk seansta söylemeniz, gerçekçi bir plan yapılmasını kolaylaştırır.

İlk seansa hazırlık listesi

• Rahat ve hareket etmeyi kolaylaştıran kıyafet giyin.
• Hekim raporu, tetkik sonuçları ve ilaç listenizi yanınıza alın.
• Şikâyetinizin seyrini ve sorularınızı önceden kısaca not edin.
• Birkaç dakika erken gidin; doldurmanız gereken formlar olabilir.
• Seans ücreti, süresi ve iptal koşullarını önceden öğrenin.

Örnek durumlar

Aşağıdaki örnekler gerçek kişilere ait değildir; ilk seansın şikâyete göre nasıl farklılaşabileceğini göstermek için verilmiştir.

• Omuz ağrısıyla gelen bir kişide kolun hangi açılarda ağrıdığı, kas kuvveti ve günlük işlerde zorlanılan hareketler değerlendirilebilir.
• Ameliyat sonrası gelen bir hastada ameliyat notları, hekimin kısıtlamaları ve yara durumu göz önünde bulundurularak değerlendirme sınırlı tutulabilir.
• Denge sorunu yaşayan yaşlı bir kişide yürüme, sandalyeden kalkma ve düşme öyküsü öne çıkabilir.
• Çocuklarda değerlendirme oyun içinde ve ailenin katılımıyla yapılabilir.

İlk seansta sık yapılan hatalar

• Tetkikleri ve hekim raporlarını evde unutmak.
• Ağrıyı olduğundan az ya da fazla anlatmak; doğru ve somut bilgi vermek planı kolaylaştırır.
• Kullandığınız ilaçları ve diğer sağlık sorunlarınızı söylememek.
• Anlamadığınız bir konuyu sormadan seansı bitirmek.
• İlk seansta “mucize” bir değişiklik beklemek; değerlendirme bir başlangıçtır.
• Verilen ev egzersizlerini not almamak.

İlk seanstan sonra

İlk seansın ardından birkaç gün boyunca ağrınızı, hareketlerinizi ve ev egzersizlerini nasıl yaptığınızı not etmeniz, ikinci seansta planın doğru şekilde güncellenmesine yardımcı olur. Değerlendirme sırasında yapılan testler veya yeni egzersizler nedeniyle hafif bir yorgunluk hissedebilirsiniz; bu durum çoğu zaman kısa sürer.

Ağrınız belirgin şekilde artarsa, yeni bir belirti ortaya çıkarsa ya da egzersizleri nasıl yapacağınızdan emin değilseniz bir sonraki seansı beklemeden fizyoterapistinizle iletişime geçin. Uyuşma, güç kaybı veya göğüs ağrısı gibi uyarı belirtilerinde ise hekime veya acil servise başvurun.

Doğru fizyoterapisti seçtiğinizi gösteren işaretler

• Sizi dinliyor ve sorularınıza anlaşılır yanıt veriyor.
• Tedaviye başlamadan önce değerlendirme yapıyor ve bulguları sizinle paylaşıyor.
• Ölçülebilir hedefler ve bir takip planı sunuyor.
• Ev programını açıkça anlatıyor ve doğru yaptığınızı kontrol ediyor.
• Gerektiğinde sizi hekime yönlendiriyor ve kesin sonuç vaat etmiyor.

Hızlı kontrol listesi

• Randevu saati, adres ve ücret bilgisi teyit edildi mi?
• Rahat kıyafet ve kaymaz ayakkabı hazır mı?
• Hekim raporu, tetkikler ve ilaç listesi çantada mı?
• Şikâyetin seyri ve sorularınız not edildi mi?
• Hedefleriniz ve endişeleriniz belirlendi mi?
• Gerekirse size eşlik edecek bir yakın var mı?

Sık sorulan sorular

İlgili sayfalar

• Fizyoterapist nasıl seçilir?
• Fizyoterapiye giderken ne giyilir?
• Fizyoterapi seansı kaç dakika sürer?
• Bel ağrısı
• Ortopedik rehabilitasyon